30 jaar GERRIT: het verhaal van GERRIT - samen met onze samenwerkingspartners

30-jarig GERRIT 

[0:11] Joël de Jong: GERRIT bestaat 30 jaar, toch wel een feestje waard, dachten we. Dus organiseerden we een jubileumpodium voor onze samenwerkingspartners en een open dag voor onze familie, vrienden en oud-collega's. Tijdens de open dag lieten we zien wat we doen bij GERRIT, en ondanks dat we al 30 jaar bestaan, bleek ook toen weer dat dat best lastig is.

[0:33] Bezoeker open dag: Nee, ik heb daar ook nog wel moeite mee. Als ik hier alles zo zie wat er allemaal gebeurt, dan denk ik: “Oh, dat wist ik allemaal helemaal niet.”

[0:41] Joël de Jong: Aldus één van de bezoekers tijdens de open dag. Wat betekenen databeschikbaarheid en gegevensuitwisseling in de zorg nu precies? En GERRIT is verbinder van zorg: wat houdt dat in? Die vraag wil ik vandaag beantwoorden, samen met Iris, onze marketing- en communicatieadviseur bij GERRIT.

[0:58] Iris van der Wal: Ik zie het eigenlijk als mijn taak om het verhaal van GERRIT goed naar de buitenwereld over te brengen. GERRIT doet heel veel verschillende dingen, en dan ook nog binnen een best gecompliceerd werkveld. Het is aan mij om ervoor te zorgen dat dit alles samenkomt in een logisch geheel, en dan ook nog toegankelijk voor de buitenwereld.

[1:14] Joël de Jong: En dan kunnen wij natuurlijk samen een podcast volpraten over wat GERRIT allemaal doet, maar alles wat GERRIT doet, doen we samen met onze samenwerkingspartners. Dus in de stijl van de babbelbox van Man Bijt Hond vroeg ik tijdens ons jubileumpodium: “Hoe kwam u GERRIT voor het eerst tegen?”

[1:31] Samenwerkingspartner 1: Nou, dat moet zijn geweest vanaf het moment dat ik bij het voormalige Tjongerschans ben gaan werken, in 2002.

[1:36] Joël de Jong: Dit is Jan Martin Wijnsma, raad van bestuur van Frisius MC in Leeuwarden en Heerenveen.

[1:41] Samenwerkingspartner 1: Toen was GERRIT een jaar of vijf, zes onderweg, denk ik. We hadden vooral een samenwerkingsverband over EDI-berichtgeving, weet ik nog.

[1:49] Joël de Jong: Die EDI-berichten gaan over de digitale communicatie tussen huisartsen en ziekenhuizen.

[1:55] Iris van der Wal: Ja, en zo is GERRIT inderdaad ooit begonnen: als digitaal alternatief voor en vervanger van patiëntenpost, onder de projectnaam GERRIT. Vernoemd naar de postduif uit de Fabeltjeskrant. Als symbool voor betrouwbare communicatie kwam een regionaal netwerk van zorgaanbieders uit Friesland bij elkaar om samen moderne uitwisseling van patiënteninformatie mogelijk te maken.

GERRIT groeide door, en vanuit de zorgklanten kwamen nieuwe wensen waaruit diensten ontstonden. Zo startte in 2004 het GERRIT ZorgNET: een besloten infrastructuur speciaal voor de zorg, om veilig met elkaar te communiceren. Eerst in Friesland, maar we breidden uit naar Groningen en Drenthe.

[2:33] Joël de Jong: Ook Martijn van der Werf

[2:34] Samenwerkingspartner 2: Dag Joël.

[2:35] Joël de Jong: raad van bestuur bij Dokterszorg Friesland, kent GERRIT al een tijd.

[2:39] Samenwerkingspartner 2: Want ik loop al een tijdje mee in de noordelijke zorgwereld.

[2:41] Joël de Jong: En hij herinnert zich hoe GERRIT in beeld kwam bij een digitale zorgwens.

[2:43] Samenwerkingspartner 2: Ik denk dat ik echt voor het eerst serieus met GERRIT in aanraking kwam toen ik nog in de ziekenhuizen Emmen, Hoogeveen en Stadskanaal werkte en vanuit de neurologie bezig was met de vraag: hoe zorgen we ervoor dat we van die cd'tjes af kunnen die met de ambulance meegaan vanuit de onderzoeken? Dat we dat via een digitaal lijntje kunnen doen.

Als je nagaat dat er in die tijd echt patiënten waren die voor trombolyse met een CT-scan de uitslag gewoon op een cd'tje meekregen, en die dan meegingen met de ambulance. Ja, dat is gekkenwerk. Dat was toen al zo.

[3:25] Iris van der Wal: Om dit probleem op te lossen, hebben we destijds samen met ziekenhuizen het XDS Noord-Nederland-netwerk opgericht (XDS-NN): één regionale infrastructuur voor alle ziekenhuizen in Noord-Nederland, voor de digitale uitwisseling van beelden en patiëntgegevens. We hadden immers al een besloten netwerk, dus waarom niet de medische beelden over datzelfde netwerk sturen?

Sinds 2014 verloopt het beeldverkeer via ons Zorgnetwerk, en in 2016 was het in het noorden niet meer nodig om in de ambulance met een cd'tje op je borst naar een ander ziekenhuis vervoerd te worden. Pas in 2021 werden ook in de rest van Nederland de dvd's overbodig.

GERRIT groeide niet alleen in het dienstenaanbod, maar ging ook fungeren als de brug tussen regionaal en landelijk. In 2016 werd RSO Nederland opgericht: de landelijke vereniging van regionale samenwerkingsorganisaties in zorg en welzijn. Het idee: door samenwerking en kennisdeling digitale gegevensuitwisseling en databeschikbaarheid versnellen.

[4:22] Samenwerkingspartner 3: En wat ik zie, is dat RSO's landelijk steeds beter gevonden, gezien en genoemd worden als de partij om implementaties in de regio voor elkaar te krijgen. Wat landelijk bedacht wordt, moet regionaal geïmplementeerd worden. En ik vind het gewoon echt heel fijn dat dat gezien wordt en dat GERRIT daar ook een belangrijke rol in heeft gespeeld en nog steeds speelt.

[4:48] Joël de Jong: Aldus Nienke Vijver. Zij is nu bestuurssecretaris bij RSO Nederland.

[4:54] Iris van der Wal: In 2019 startte GERRIT een nieuw team: Projecten en Advies. Nu kon GERRIT als RSO ook actief deelnemen aan innovatieprogramma's en proactief innoveren in onze regio. Verschillende projecten passeerden de revue, van kleine projecten tot grote projecten als Babyconnect Noord-Nederland en de Kickstart Medicatieoverdracht.

[5:14] Joël de Jong: Idzerd Postma

[5:15] Samenwerkingspartner 4: Dat ben ik.

[5:16] Joël de Jong: is casemanager bij programma Twiin en kent GERRIT nog maar relatief recent.

[5:20] Samenwerkingspartner 4: Ja, ik ben ongeveer twee jaar geleden betrokken geraakt bij het programma Twiin.

[5:24] Joël de Jong: Twiin is een samenwerkingsverband waarin zorgaanbieders, leveranciers en partners gezamenlijk werken aan het Twiin-afsprakenstelsel, en zet zich daarmee landelijk in voor databeschikbaarheid.

[5:35] Samenwerkingspartner 4: En vanuit die hoedanigheid ben ik met GERRIT in aanraking gekomen, dat ook Twiin-dienstverlener is. In mijn kennismaking en het ontdekken van die wereld ben ik naar Drachten gereden om ook met Wim kennis te maken, als één van de grondleggers van het afsprakenstelsel Twiin, en heel veel te leren.

[5:55] Joël de Jong: Thomas Hartgers, programmamanager Close the Gap, is op dit moment bezig met zijn eerste project samen met GERRIT.

[6:02] Samenwerkingspartner 5: Natuurlijk ken ik GERRIT al, maar dat was op afstand. Vanuit het project Close the Gap, Bridge the Future — en dat is, ja, de basis op orde op IT-vlak binnen de VVT, dus de ouderenzorg. Binnen de ouderenzorg hebben we nog echt wel wat te doen. En daar kan GERRIT ons enorm bij helpen.

[6:23] Joël de Jong: Wat mij opviel tijdens ons jubileumpodium, in de gesprekken met de verschillende samenwerkingspartners, is dat bijna niemand GERRIT zomaar tegenkomt. GERRIT duikt op wanneer samenwerking en digitale uitwisseling in de zorg nodig zijn, of wanneer een bestaande uitwisseling verbeterd moet worden. En dan vaak als een verbindende factor.

[6:42] Iris van der Wal: En daar heb je hem al: de verbinder van zorg.

[6:45] Joël de Jong: Hoe verbindt GERRIT dan? Onze focus ligt daarbij op samenwerken: in de keten, in het netwerk, binnen onze regio en daarbuiten.

[6:54] Iris van der Wal: Ja. GERRIT is dus de RSO, de regionale samenwerkingsorganisatie van Noord-Nederland. We verbinden zorg, welzijn, overheid en technologie om digitale samenwerking mogelijk te maken.

[7:07] Joël de Jong: Hoe werken we dan samen, en wat houdt die samenwerking in? Michel Evers van De Friesland, zorgverzekeraar:

[7:14] Samenwerkingspartner 6: Vanuit mijn rol bij de zorgverzekeraar ben ik heel actief betrokken bij de werkagenda digitalisering in een aantal regio's, waaronder Friesland en Drenthe. Dat hebben we samen opgepakt. En op dit moment kijken we ook: wat kunnen we, en hoe kunnen we de volgende stap zetten? Ook in samenwerking met RIVO Noord. We kijken echt naar het monitoren: hoe ziet die governance eruit?

En GERRIT is natuurlijk deels goed vertegenwoordigd  in een aantal sectoren en regio's, en in sommige sectoren en regio's nog wat minder. Dus ik ben vooral aan het kijken hoe we dat verder kunnen verstevigen. En ik denk dat wat heel belangrijk is, is dat GERRIT echt een hele mooie kennispartner is. Maar ook dat het ervoor zorgt dat niet iedereen zelf het wiel uitvindt.

[7:57] Iris van der Wal: Ja, dus door goed contact te hebben met andere RSO's delen we kennis, werken we samen aan landelijke projecten en zijn we de brug tussen onze noordelijke regio's en de landelijke ontwikkelingen.

[8:07] Samenwerkingspartner 1: IZA, dat zijn thema's die landelijk spelen, maar in het noorden denk ik dat we meer en meer samenwerking vinden.

[8:13] Joël de Jong: Jan Martin Wijnsma van Frisius MC weer.

[8:16] Samenwerkingspartner 1: Dat doen we via GERRIT. Dat doen we via RIVO. Dat doen we via de ROAZ-afstemmingen. En dat doen we via een-op-een-afstemmingen. Ik verwacht, en dat is nu vaak nog sectoraal gebonden, dat we door de keten heen de komende vijf jaar steeds meer met elkaar moeten en willen samenwerken. Dat is ook nodig, gezien de opgaven die we hebben. En daarbij past dat we makkelijker informatie en data kunnen uitwisselen, zodat de patiënt uiteindelijk op de juiste plek bij de juiste zorgverlener op het juiste moment is.

[8:42] Joël de Jong: Samenwerken is dus de grote voorwaarde voor het ingewikkelde vraagstuk van digitalisering in de zorg. Om het allemaal voor elkaar te krijgen, moeten we het samen doen. Ook vanuit de huisartsenzorg is dit een herkenbaar beeld, volgens Martijn van der Werf.

[8:58] Samenwerkingspartner 2: Huisartsenzorg is per definitie netwerkzorg en gaat dus over samenwerking. Onderlinge samenwerking gaat over databeschikbaarheid, en ja, dat kom je in alle facetten tegen. Die relatie zal de komende jaren echt alleen maar sterker worden.

[9:10] Joël de Jong: En waarom is GERRIT daar dan precies voor nodig?

[9:13] Samenwerkingspartner 2: Nou, ik denk dat als je kijkt naar de ontwikkelingen in de zorg, GERRIT toch in staat is om met die bewegingen mee te bewegen. En dat vraagt een bepaalde flexibiliteit en wendbaarheid. Dat is niet gemakkelijk, ook vanwege de verschillende eisen en wensen die alle zorgpartijen hebben. Je zult er maar voor staan om zowel ziekenhuizen en huisartsen als VVT-organisaties te willen bedienen. Dat vraagt echt iets anders. Maar GERRIT is echt wel in staat om daarin zijn eigen geluid en positie te bepalen en die verschillende perspectieven in ogenschouw te nemen. En ik denk dat dat echt één van de krachten is.

[9:49] Joël de Jong: Er gebeurt een hele hoop op het gebied van digitalisering, en dat zal de komende jaren nog zo zijn. Netwerkzorg wordt steeds belangrijker, en wet- en compliance rondom gegevensuitwisseling en databeschikbaarheid neemt toe. GERRIT is er als verbinder, als kennishouder en als partij die ervoor zorgt dat niet iedereen opnieuw het wiel hoeft uit te vinden. Over sectoren heen, tussen organisaties, tussen regio's en op landelijk niveau. Een samenwerking die steeds sterker en vanzelfsprekender wordt.

Is op dit moment alle data in de zorg al beschikbaar, en kunnen we alle gegevens al uitwisselen? Nee, nee, daar zijn we nog niet. Maar er is een beweging. Hoe gaat de toekomst er dan uitzien? Ik vroeg het aan onze samenwerkingspartners. Allereerst Martijn van der Werf van Dokterszorg Friesland.

[10:36] Samenwerkingspartner 2: Wat ik uiteindelijk echt hoop, is dat we over vijf jaar de eerste tekenen zien dat inwoners van Friesland, of van Noord-Nederland, er iets van gaan merken: dat ze minder vaak hun verhaal hoeven te doen, en dat zorgprofessionals een beter inzicht hebben in wat er met de inwoner gebeurt of gebeurd is. En dat ze daarover snel kunnen communiceren en informatie kunnen uitwisselen met andere zorgverleners én niet-zorgverleners,  want vergeet het sociaal domein niet. Ja, dat zou heel mooi zijn, als we daar over vijf jaar echt een serieuze stap in gemaakt hebben.

[11:08] Joël de Jong: Nienke Vijver van RSO Nederland:

[11:11] Samenwerkingspartner 3: Dat het op een of andere manier nog meer met elkaar vervlochten is, zodat niemand meer het idee heeft dat er versnippering is. Maar dat iedereen het idee heeft: het is één geheel. We gaan met z'n allen dezelfde kant op.

[11:21] Joël de Jong: Eigenlijk zijn we het er allemaal over eens: steeds minder losse initiatieven en afzonderlijke systemen, maar één samenhangend geheel. Samenwerking als basis, en databeschikbaarheid waar en wanneer dat nodig is. En welke rol speelt GERRIT dan in dat toekomstbeeld? Michel Evers van De Friesland Zorgverzekeraar:

[11:42] Samenwerkingspartner 6: Ja, ik denk dat we, als je in brede zin kijkt naar dergelijke expertisegebieden - diensten en ondersteuningsfuncties - nog veel meer kunnen samenwerken. GERRIT vult dat in voor bepaalde onderdelen, en dat is echt op regionaal niveau. GERRIT is ook aangesteld bij RSO Nederland, om ook op landelijk niveau die kennis verder te delen. En ik geloof erin dat we dat nog veel verder moeten uitbouwen. Dat is nog een open stip, maar wel de stip op de horizon waar we met zijn allen aan werken.

[12:10] Joël de Jong: Thomas Hartgers van Close the Gap:

[12:12] Samenwerkingspartner 5: Nou, mijn droom is dat we over vijf jaar, minimaal als VVT maar hopelijk breder vanuit de zorgketen, een soort dienst hebben ontwikkeld waarbij GERRIT ons kan helpen om centrale functies te vervullen: een CNIO, een rayonarchitect, of verzin het maar. Financieel gedragen door de zorginstellingen, dus dat we allemaal een klein beetje afdragen zodat bepaalde rollen in de regio worden vervuld, en die misschien wel centraal inkopen. Misschien maken we zelfs samen strategische keuzes. Maar laten we klein beginnen. Groot denken, klein beginnen.

[12:49] Iris van der Wal: Hé, en jij, Joël: jij bent natuurlijk de host van onze podcast, maar daarnaast ben je ook projectleider bij GERRIT. Hoe zie jij de komende tijd eigenlijk voor je?

[12:56] Joël de Jong: Ja, we zijn op dit moment druk bezig met een aantal zaken die voor onze participanten heel belangrijk zijn. Vanuit een landelijk perspectief houden we ons nu bezig met generieke functies. Dat zijn eigenlijk de basisblokken die we allemaal nodig hebben voor de uitwisseling van gegevens.

Denk bijvoorbeeld: als jij gegevens vanuit het ene ziekenhuis naar het andere wilt sturen, dan moeten we op zijn minst controleren wie jij bent en of jij wel bij die gegevens mag. Maar ook: niet alleen óf jij als arts bij de gegevens mag, maar ook of de patiënt toestemming heeft gegeven dat je die gegevens mag inzien. Daar worden op landelijk niveau generieke functionaliteiten voor ontwikkeld, en wij kijken naar de vertaling daarvan in onze regio.

[13:43] Iris van der Wal: Daar hebben we ook een hele mooie podcast over, geloof ik, hè?

[13:46] Joël de Jong: Ja, zeker. Als je meer over generieke functies wilt weten, hebben we er twee afleveringen over gemaakt. Luister dan vooral even naar die van Thomas van der Lans van VWS. Dat is een mooi begin.

En verder zien we dat de wet- en regelgeving best aan het veranderen is. Er komen meer eisen op de zorgaanbieders af. Denk bijvoorbeeld aan de NEN-normen voor de veiligheid van die gegevens. Het is de bedoeling dat die gegevens overal netjes opgeslagen worden en dat er netjes mee omgegaan wordt. Daar zijn eisen voor gesteld, en daar helpen wij onze zorgorganisaties bij.

Dat doen we onder andere vanuit het landelijke BOOOZT-programma, dat staat voor Basis Op Orde en Ondersteuning Zorgtoepassingen.  Een hippe afkorting met drie O's en een Z. Daar is geld voor beschikbaar, zodat zorgaanbieders die de basis nog niet op orde hebben, geholpen kunnen worden om hun veiligheid wél geregeld te krijgen. En daarin ondersteunen wij.

We zien ook dat het zorglandschap aan het veranderen is. Één van de dingen die we zien, is dat het sociaal domein steeds meer in beeld komt in de zorg , een soort nulde lijn. Niet alle zorgvragen kunnen namelijk door de zorg worden opgelost. We hebben allemaal te maken met wachttijden, en die kunnen soms eerder al voorkomen worden. Daar houdt het sociaal domein zich mee bezig. Maar als je die gegevens ook inzichtelijk wilt hebben, ja, dan heb je te maken met andere soorten systemen. En daar helpen wij bij: om dat gat te dichten en te verkennen wat er nodig is om die gegevens bij elkaar te brengen. Zodat de zorgprofessional uiteindelijk een beter beeld heeft van de patiënt, en de patiënt niet keer op keer zijn hele verhaal hoeft te vertellen, omdat het gewoon beschikbaar is als dat nodig is.

[15:36] Iris van der Wal: Dat doen we onder andere met een heel mooi project in Friesland, toch? Mentale Gezondheid en Veerkracht.

[15:41] Joël de Jong: Ja, klopt. Dat is een project dat collega's van mij doen. Zij houden zich bezig met het opstellen van een heel programma voor Friesland, om te kijken op welke vlakken het sociaal domein gekoppeld kan worden aan de zorgsector, oftewel de reguliere zorg.

[15:58] Iris van der Wal: Mooi. En je bent de afgelopen tijd ontzettend veel bezig geweest met MDO. Kun je daar wat meer over zeggen?

[16:05] Joël de Jong: Ja. MDO is voor de zorgmensen een hele bekende afkorting; voor de niet-zorgmensen: het staat voor multidisciplinair overleg. Het is een heel gebruikelijk onderdeel in onder andere de oncologische zorg, waarbij artsen van verschillende specialismen bij elkaar komen om een patiënt te bespreken voor de beste behandeling. Die kennis zit soms in verschillende ziekenhuizen, je hebt expertisecentra, en dat betekent dat die artsen met elkaar overleggen en dus casussen met elkaar willen bespreken. Maar dan moet je die informatie over de casussen ook met elkaar delen.

Nou, we hebben meerdere systemen die niet heel goed met elkaar samenwerken. Dus we zijn nu in onze regio, in opdracht van RIVO Noord, bezig om een nieuw, landelijk platform te implementeren. En daar zorg ik ervoor dat de zorgprofessionals ermee kunnen werken. Dat gaat best goed in onze regio. Dat komt deels ook doordat we al een hele goede samenwerking hebben tussen de ziekenhuizen in onze regio. We borduren voort op die bestaande samenwerking, en dat helpt bij zo'n project.

[17:14] Iris van der Wal: Ik hoor nu eigenlijk in al jouw verhalen het woord samenwerking steeds weer terugkomen, dus volgens mij is dat wel dé rode draad…

[17:22] Joël de Jong: Ja, je kunt dit niet doen zonder samenwerking; dat is de basis. Er moet een wil zijn om met elkaar samen te werken. En in onze regio is de wil er, en is ook de noodzaak er. Dat maakt dat er hier gewoon goede stappen gezet worden en dat we echt grote verbeteringen doorvoeren in onze regio.

En we hebben nog genoeg verbeteringen te gaan. Want ja, nu klinkt het allemaal heel geweldig, maar dat is op hoofdlijnen. Als je de details bekijkt, valt er nog een hoop te verbeteren. Dus de komende jaren zijn we zeker nog bezig om ook in die details verbeteringen door te voeren, en om die samenwerking nog sterker te maken.

Dankjewel, luisteraars, dat jullie vandaag weer verbonden waren met GERRIT. Dit was de tweede aflevering speciaal voor ons 30-jarig jubileum, en die geeft jullie hopelijk een beter beeld van wat GERRIT nou precies doet als verbinder van zorg. En moet je af en toe aan iemand anders uitleggen wie GERRIT nou eigenlijk is? Deel dan deze aflevering, zodat jij dat niet hoeft te doen, maar ze het gewoon van ons en van onze samenwerkingspartners kunnen horen.

Wil je verbonden blijven met ons, omdat één van de besproken onderwerpen jou interessant lijkt? Kijk dan even naar de afleveringen die we al gemaakt hebben. Je vindt ons uiteraard op LinkedIn en kijk ook op onze website voor meer informatie: gerrit.nl.