Zorgcoördinatie: zorg goed op elkaar laten aansluiten

Zorgcoördinatie is het organiseren van zorg rondom een patiënt/cliënt, zodat de patiënt/cliënt op de juiste plek is en zodat de juiste persoon daar de juiste informatie heeft, op het juiste moment.  

Dat kan bijvoorbeeld gaan om de vervolgzorg na een ziekenhuisopname: waar kan iemand revalideren, waar is een bed beschikbaar en is daar ruimte en personeel om de benodigde zorg te leveren? Maar ook een huisarts die belt met een VVT-instelling om te vragen waar plek is voor een patiënt, is bezig met zorgcoördinatie.

In september en oktober staat bij GERRIT het thema zorgcoördinatie centraal. Projectleiders Marleen Oldenburger en Joyce Jansen Klomp nemen ons mee in dit brede thema.  

Acute zorg en dagelijkse zorgpraktijk

Marleen houdt zich bezig met de ontwikkelingen rondom acute zorg en gegevensuitwisseling.  Joyce vertelt over de dagelijkse zorgpraktijk en regionale samenwerking binnen de VVT, GGZ en het sociaal domein. Zorgcoördinatie raakt daarmee aan veel onderdelen van (netwerk)zorg: capaciteitsmanagement, gegevensuitwisseling en databeschikbaarheid gaan hier hand in hand  

“Het komt erop neer dat je zorg zoekt en daar bepaalde eisen aan stelt. Die criteria moeten aan de andere kant weer kunnen worden goedgekeurd. Je wilt de vraagstelling goed hebben en het aanbod goed in kaart hebben”, aldus Marleen.  

Zorgcoördinatie en acute zorg

Zorgcoördinatie speelt een belangrijke rol in de organisatie van acute zorg. Tijdens de coronaperiode werd duidelijk hoe belangrijk het is om regionaal inzicht te hebben in beschikbare capaciteit: hoeveel IC- en ziekenhuisbedden zijn er en hoe snel kan iemand bijvoorbeeld doorstromen naar een revalidatiecentrum of weer naar huis?

Sindsdien is er veel aandacht voor het beter organiseren van de acute zorg. In Noord-Nederland werken regio’s aan de manier waarop triage wordt georganiseerd. Dat is in de praktijk complex, omdat veel verschillende organisaties betrokken zijn. Het vraagt om een gezamenlijke werkwijze en om het delen van een deel van de regie.

Om goede keuzes te kunnen maken over de vervolgzorg is niet alleen inzicht in capaciteit nodig, maar ook informatie over de patiënt. “Enerzijds moeten we weten hoeveel bedden er waar beschikbaar zijn, en anderzijds de status van een patiënt op het moment dat die uit het ziekenhuis komt. Maar om een goede keuze te kunnen maken over de vervolgplek, willen we eigenlijk nog veel meer van die persoon weten.”

Welke zorg heeft iemand nodig? Waar is die persoon eerder behandeld? En is het vanwege het bestaande dossier en de betrokken zorgverleners logischer om naar een bepaalde plek te gaan? Gegevensuitwisseling en databeschikbaarheid zijn daarmee belangrijke randvoorwaarden voor goede zorgcoördinatie.

Met Spoed Beschikbaar

Het programma ‘Met Spoed Beschikbaar’ richt zich op het versnellen van de digitale gegevensuitwisseling in de acute zorg.  

Er zijn in totaal veel verschillende berichten die tussen de organisaties in de spoedketen uitgewisseld moeten kunnen worden. Daarvoor moeten ook de verschillende systemen met elkaar gaan samenwerken. In het koploperstraject wordt de uitwisseling van verschillende berichten getest. In Noord-Nederland gaan we binnenkort beginnen met de uitwisseling van de patiëntsamenvatting tussen huisarts, meldkamer, ambulance en spoedeisende hulp.

GERRIT onderzoekt en adviseert ook rondom de vervolgstappen binnen het programma Met Spoed Beschikbaar. Marleen: “We kijken welke berichten in de regio al zijn geïmplementeerd en waar nog mogelijkheden liggen. Daarbij kijken we ook naar ontwikkelingen daarbuiten, zoals de nieuwe wet- en regelgeving die op ons af komt en de generieke functies.”

Zorgcoördinatie als onderdeel van netwerkzorg

Goede zorgcoördinatie is een essentiële voorwaarde voor goede netwerkzorg. “Netwerkzorg betekent idealiter dat iedereen die betrokken moet zijn, betrokken is en weet wanneer die aan zet is.”

De patiënt of cliënt staat daarbij centraal. Vanuit de behoefte van de patiënt wordt gekeken waar die zorg het beste kan worden geleverd en vervolgens wordt die zorg georganiseerd.

Dat vraagt ook iets van de manier waarop organisaties samenwerken. “Je wilt niet meer dat iemand van de ene zorgorganisatie naar de volgende wordt gestuurd en steeds opnieuw zijn hele verhaal moet doen. Zonder dossieroverdracht en/of zonder inzage in dossiers.”

Waar bij ketenzorg de samenwerking vaak georganiseerd is rondom een vast zorgpad, waarbij de patiënt verschillende stappen van een zorgproces doorloopt, is het bij netwerk zorg een open speelveld. Dat vraagt om een nieuwe kijk op zorgcoördinatie.  

Zorgcoördinatie buiten de acute zorg

Volgens projectleider Joyce Jansen Klomp speelt zorgcoördinatie niet alleen een rol in de acute zorg, maar juist ook in binnen de langdurige zorg.

Dat zien we terug in verschillende ontwikkelingen binnen Friesland. “Met name binnen de VVT krijgt zorgcoördinatie een steeds belangrijkere rol.” Landelijk ontstaan steeds meer regionale coördinatiepunten die zorgprofessionals ondersteunen bij het organiseren van tijdelijke en vervolgzorg. In het noorden van Nederland zien we dit onder andere terug in de ontwikkeling van het Coördinatiepunt Ouderenzorg Friesland (COF), waar vraag en aanbod van zorg regionaal bij elkaar worden gebracht.  Daarnaast wordt gekeken hoe professionals uit het sociaal domein, de huisartsenzorg en de GGZ beter kunnen samenwerken en informatie kunnen uitwisselen rondom een zorgvraag.

Ook binnen de GGZ en het sociaal domein krijgt zorgcoördinatie steeds meer aandacht. Zo wordt gewerkt aan beter inzicht in beschikbaar aanbod voor mentale gezondheid, wachttijden en capaciteit, zodat inwoners sneller naar passende ondersteuning of behandeling kunnen worden geleid. Daarnaast wordt gekeken hoe professionals uit het sociaal domein, de huisartsenzorg en de GGZ beter kunnen samenwerken en informatie kunnen uitwisselen rondom een zorgvraag. Joyce: “Door vraag, aanbod en informatie beter bij elkaar te brengen, kunnen zorgverleners sneller passende zorg organiseren en wordt samenwerking over organisatiegrenzen heen steeds eenvoudiger.”

Zorgcoördinatie bij GERRIT

In september besteden we bij GERRIT extra aandacht aan het thema zorgcoördinatie. Op 17 september staat het GERRIT Podium in het teken van acute zorg, dat we organiseren samen met Acute Zorgnetwerk Noord. Aan de hand van een praktijkcasus laten verschillende zorgprofessionals zien hoe de samenwerking in de acute zorg eruitziet.  

Benieuwd hoe patiëntinformatie en inzicht in capaciteit de acute zorg kunnen versterken? Kom naar het GERRIT Podium en praat mee.

Daarnaast verschijnen er twee podcastafleveringen van ‘Je bent verbonden met GERRIT’: één over zorgcoördinatie in de VVT, waarin wordt ingegaan op de ontwikkeling van het Coördinatiepunt Ouderenzorg Friesland (COF), en één over zorgcoördinatie binnen de acute zorg.