Hybride zorg met themahouder Mirja van Poppel: "De combinatie tussen fysieke en online zorg"

Hybride zorg is een thema dat steeds belangrijker wordt binnen de zorg. Maar wat verstaan we nu precies onder hybride zorg? Waarom wordt het steeds belangrijker? En wat voor rol kan GERRIT hierin spelen? Projectleider Mirja van Poppel heeft zich verdiept in dit thema en vertelt.

Wat is hybride zorg?

“Eigenlijk is hybride zorg gewoon de combinatie tussen fysieke zorg en online zorg. Dus bijvoorbeeld het afwisselen van fysieke bezoeken met beeldbellen, online vragenlijsten of telemonitoring.

Daardoor kun je het aantal bezoeken aan bijvoorbeeld een ziekenhuis verminderen, terwijl je wel goede zorg blijft leveren.”

Waarom is hybride zorg juist nu zo’n belangrijk thema?

“Sinds de coronaperiode is hybride zorg steeds belangrijker geworden. Toen moest het ineens allemaal op afstand en daarna zakte dat weer een beetje af. Maar nu zie je dat het opnieuw opkomt, omdat de druk op de zorg groot is.

Er is personeelstekort, mensen worden ouder en hebben vaak meerdere aandoeningen tegelijk. Daardoor groeit de zorgvraag enorm. Dus wordt er gekeken: hoe kunnen we de zorg toegankelijk en betaalbaar houden, maar wel goede zorg blijven geven?

Waarom spreekt dit thema jou persoonlijk zo aan?

“Omdat het een heel actueel en groeiend thema is. Maar ook omdat ik merk dat ik het zelf eigenlijk heel fijn vindt. Als een huisarts bijvoorbeeld zegt: stuur maar even een foto of laten we even beeldbellen, in plaats van dat je helemaal langs moet komen… Dat is toch ideaal?

Zeker als je gewoon aan het werk bent en tussendoor even snel kunt beeldbellen zonder ergens naartoe te hoeven.”

Je noemde eerder telemonitoring. Wat is dat precies?

“Telemonitoring betekent eigenlijk dat de gezondheidssituatie van een patiënt op afstand wordt gevolgd. De patiënt is thuis en een zorgverlener kijkt op afstand mee naar hoe het gaat. De patiënt deelt de uitslagen van de zelfmetingen met de zorgverlener. Die beoordeelt deze uitslagen vervolgens.

Dat is ook direct het verschil met bijvoorbeeld een smartwatch: daar worden wel gegevens gemeten, maar kijkt er niet per se iemand met je mee. Een smartwatch valt dan ook onder e-health en is niet per se hybride zorg.

Bij patiënten met COPD wordt telemonitoring bijvoorbeeld al ingezet, met online vragenlijsten. Daardoor hoeven patiënten minder vaak naar het ziekenhuis.”

Hybride zorg is een breed thema: hoe filter jij de informatie? Wanneer denk jij: hier moeten we iets mee?

“Vooral als het gaat over gegevensuitwisseling. Want daar draait hybride zorg uiteindelijk ook om: dat de juiste informatie op de juiste plek beschikbaar is. Voor zowel zorgprofessionals als patiënten.

Je ziet nu dat er versnippering ontstaat: heel veel verschillende hybride zorg apps. Iedereen doet het eigenlijk een beetje op zijn eigen manier. Patiënten hebben verschillende inlogmethodes nodig om erbij te kunnen. Dan denk ik wel: daar zouden wij als GERRIT iets in kunnen betekenen.”

Je zit ook bij de werkgroep ‘Telemonitoring' van RIVO Noord. Wat doen jullie daar precies?

“Er werd opgemerkt dat er op veel plekken tegelijkertijd hetzelfde gebeurt, maar niet op dezelfde manier. De werkgroep is opgestart om samen te kijken: hoe kunnen we daar meer lijn in aanbrengen?

Het doel van de werkgroep is met name overzicht bieden binnen de regio over de ontwikkelingen van hybride zorg. Binnen de werkgroep worden zorgpaden gekozen hoe het proces kan worden verbeterd, en of het eventueel mogelijk is om systemen met elkaar te koppelen.”

Hoe houdt GERRIT zich op dit moment concreet bezig met hybride zorg?

“We werken aan het project Mentale gezondheid en veerkracht in Friesland en hier zit ook een stukje hybride zorg in. Binnen de GGZ zie je enorme wachtlijsten en hoge werkdruk. Dan is het mooi als mensen eerst online al een stukje ondersteuning kunnen krijgen.

We kijken naar de mogelijkheden voor een platform waar mensen laagdrempelig terecht kunnen met een hulpvraag of waar ze bijvoorbeeld zelfhulpmodules kunnen volgen voordat ze echt in de GGZ terechtkomen.  

Dat is eigenlijk ook al hybride zorg: eerst kijken wat je zelf online kunt doen.”

Zie je hybride zorg ook terug buiten ziekenhuizen en GGZ?

“Ja, zeker. Ook binnen de VVT en wijkverpleging wordt hybride zorg steeds vaker toegepast. Bijvoorbeeld bij Patyna in Friesland gebruiken ze beeldbellen als aanvulling op fysieke zorgmomenten: voor toezicht op medicatie-inname, korte contactmomenten rondom douchen of begeleiding op afstand.  

Daarmee draagt hybride zorg ook direct bij aan het zelfredzaam houden van ouderen of kwetsbare mensen. En het mooie is: het is echt niet alleen voor jongeren. Je ziet juist steeds vaker dat mensen van tachtig prima met een iPad overweg kunnen en het juist leuk vinden om een beetje bij de tijd te blijven.”

Op 11 juni organiseert GERRIT een podium over hybride zorg. Wat kunnen mensen verwachten?

“Iemand vanuit het Martini Ziekenhuis gaat iets vertellen over telemonitoring en de laatste ontwikkelingen binnen het programma Zorg bij Jou. Daarnaast komt iemand van BeterDichtbij uitleg geven over de app. En iemand van TSN-zorg komt vertellen hoe zij bezig zijn met hybride zorg in de VVT-sector.  

Voor wie is dat podium interessant?

“Voor zorgverleners en organisaties die willen zien wat er al gebeurt op het gebied van hybride zorg. Zoals ik al zei: hybride zorg zie je inmiddels overal terug.

Juist ook als je er nog niet zoveel mee doet, is het een mooie manier om eens te kijken wat andere zorginstellingen al doen en waar kansen liggen.”

Tot slot: wat wil je de lezer nog meegeven?

“Hybride zorg is een breed begrip. Voor GERRIT gaat hybride zorg echt over de combinatie van fysieke en digitale zorg en samenwerking binnen de keten. Hybride zorg valt voor GERRIT onder netwerkzorg.

Door anderen wordt het soms direct gekoppeld aan AI, maar dat zien wij echt als een apart thema.

Uiteindelijk draait het volgens mij vooral om de vraag: hoe zorgen we ervoor dat mensen op het juiste moment de juiste zorg krijgen, op een manier die werkt voor zowel patiënt als zorgverlener?

Daar ligt denk ik de grootste uitdaging voor de komende jaren.”

‍